۳ روش اصلی مبارزه با آفات و حشرات قارچ دکمه ای
در دوران پرورش قارچ دکمهای با تهدیدات اقتصادی جبرانپذیر و جبرانناپذیر زیادی روبرو میشویم. یکی از خطرات جبرانپذیری که اگر بهموقع و با تدابیر خاص چاره اندیشی نشود، جبران ناپذیر خواهد شد، آفات و حشرات قارچ دکمهای است.

در دوران پرورش قارچ دکمهای با تهدیدات اقتصادی جبرانپذیر و جبرانناپذیر زیادی روبرو میشویم. یکی از خطرات جبرانپذیری که اگر بهموقع و با تدابیر خاص چاره اندیشی نشود، جبران ناپذیر خواهد شد، آفات و حشرات قارچ دکمهای است.
در این مقاله سعی کردهایم که تمامی روشهای پیشگیرانه و مبارزه با آفات را واضح بیان کنیم. استفاده از آفت کش ها، روشی سریع برای مبارزه با آفات است ولی هزینه های زیادی دارد در مقابل روش های بهداشتی و رعایت اصول بهداشتی و روش های کنترل بیولوژیک روز به روز اهمیت بیشتری می یابند.
جلوگیری از ورود حشرات به سالنهای پرورش کار سختی است و همیشه وجود حشرات در سالنهای پرورش قارچ دکمهای امری طبیعی بوده است ولی جهت جلوگیری از تکثیر و رشد آن ها رعایت اصول و نکات بهداشتی امری ضروری است.
۱- روشهای فیزیکی مقابله با حشرات
– تخمین تعداد و نوع حشرات موجود در سالن های پرورش
توسط یک قطعه پلاستیک زردرنگ و چسبناک که شبیه به تله های چسبنده عمل می کند، می توان وجود و عدم وجود حشرات و تعداد کل حشرات را تخمین زد. در صورتی که تعداد حشرات از حد آستانه خسارت اقتصادی گذشت باید با روش های مختلف کنترل با آن ها مبارزه کرد. روش های مبارزه از حذف بستر آلوده تا استفاده از حشره کش ها متفاوت می باشد.
– رعایت نکات بهداشتی
اولین روش کنترل حشرات در سالنهای پرورش رعایت نکات بهداشتی است که موفقیت دیگر روشهای کنترل بستگی به آن دارد. هدف اساسی در رعایت نکات بهداشتی، خروج آفات و بیماریها از چرخه تولید و حذف و تخریب آنها در طول دوره کشت هست. این اقدامات کمک میکند تا سطح آلودگی کاهش یابد و با اطمینان دورهای بعدی پرورش را بدون آلودگی شروع نماییم. بهداشت بر حذف و کشتن آفات تمرکز میکند. به طور مثال قطع درختان در محل سالنهای پرورش، یک اقدام بهداشتی هست.
– استفاده از توری در ورودیهای سالنهای پرورش، دریچه های تهویه و دریچههای خروجی هوا، حتی منافذ اطراف تورها نیز بسته شوند.
– تنظیم شرایط محیطی سالنهای پرورش قارچ
در سالنی که مبتلا به حشرات شده است اولین اقدام اصلی تنظیم شرایط محیطی و تهویه مناسب در سالنها است. رطوبت و دمای بالا مهمترین عواملی هستند که باعث تکثیر و ازدیاد حشرات میشود، بنابراین در سالنهای آلوده ابتدا دما و رطوبت را کاهش دهید.
– دامهای نوری
استفاده از ورقهای پلیاتیلن که با مواد چسبنده پوشیده شده و به یک لامپ فلورسنت متصل شده است، در کنترل حشرات بالغ بسیار مؤثر است. حشرات به نورهای سفید با دمای بالای ۱۵ درجه سانتیگراد و نورهای زرد با دماهای کم جذب میشوند. استفاده از یک تله نوری لامپ زرد ۱۵ وات که با روغن خردل پوشیده شده است، برای کنترل حشرات بالغ بسیار مؤثر است.
– استفاده از کارتهای چسب حشرات و کاغذهای مگس جهت ثبت تعداد مگسهایی که از موانع عبور میکنند.
– کوکات سالنهای پرورش قارچ دکمهای
استفاده از دمای ۷۰ درجه سانتیگراد به مدت (معمولاً ۱۰ ساعت) حداقل ۲-۳ ساعت میتواند تمامی عوامل بیماریزا، لارو حشرات و آفات بالغ را از بین ببرد.
– پاستوریزه صحیح خاکپوششی جهت از بین بردن لارو حشرات
– ترکیبات مورد استفاده در خاک پوششی و خاک پوششی آماده، بایستی در اتاق تمیزی نگه داری شوند.
– پاستوریزه صحیح و مناسب کمپوست
کیفیت کمپوست مورد استفاده نقش مهمی در شیوع و میزان خسارت توسط مگس ها بازی می نماید. در کمپوست قوی میسیلیوم ها بهخوبی رشد میکنند و اجازه برای تخمگذاری مگسها در یک محیط پر از ریسه قوی داده نمیشود و هرچه کمپوست ضعیف تر باشد میسیلیوم کمتری رشد میکند و شرایط برای تخمگذاری مگسهای ماده فراهم میشود.
– از بین بردن کمپوست های مصرفشده
کمپوست و خاک مصرفشده سرشار از حشرات، کنه و نماتد هستند. انباشتن کمپوست و خاک مصرفشده در مکانهای مرطوب و سایه، یک بستر ایده آل برای رشد آفات فراهم میکند. کمپوست های مصرفشده، آلودگیهای جمع آوری شده از بسترها همگی از سالنها خارج شوند.
۲- روشهای شیمیایی مبارزه با حشرات
– در موقع استفاده از حشره کش در کمپوست، مخلوط نمودن و توزیع یکنواخت سم در کمپوست بسیار مهم است، چون اثر حشره کش به سمپاشی تمام کمپوست بستگی دارد. اگر قسمت هایی از کمپوست سمپاشی نشوند، آلودگی از آن قسمت ها به بقیه قسمت های کمپوست سرایت خواهد کرد.
– سمپاشی کمپوست در زمانی بایستی صورت بگیرد که در خلال اسپان ران، سم و میسلیوم با هم تماس پیدا نکنند، چون در اثر پاشیدن سم روی میسلیوم، سم بر رشد میسلیوم و تشکیل اندام های میوه دهی قارچ اثر معکوس خواهد گذاشت.
– سمپاشی کمپوست، فقط کمپوست را در مرحله اسپان ران حفاظت می کند. عدم حفاظت بعد از خاکدهی می تواند منجر به آلوده شدن خاک پوششی به مگس و در نتیجه خسارت به میسلیوم در سطح کمپوست و خاک پوششی شود.
– در روشهای مبارزه شیمیایی، پس از مدتی از مصرف حشرهکشها، حشرات نسبت به آنها مقاوم میشوند بنابراین در نظر داشته باشید که بهصورت دورهای حشرهکشها را تغییر دهید.
– بیشتر از اینکه درصدد از بین بردن آفات از طریق روش های شیمیایی باشید به رعایت اصول بهداشتی تکیه کنید.
– در صورت استفاده از سموم، در مورد نحوه ی اثر آن ها و میزان مصرف آن ها اطلاعات کامل بدست بیاورید.
– در زمان استفاده از حشرهکشها باید به دوره کارنس آنها دقت نمود و زمان برداشت دوره کارنس حشرهکشها طی شده باشد که معمولاً بهترین زمان استفاده از حشرهکشها، پس از خاکدهی از طریق اسپری بر سطح بستر همراه با آب آبیاری و در مرحله هوادهی (شروع پرواز حشرات بالغ) همراه با هواساز هست.
– استفاده از حشرهکشها در مراحل برداشت و فلشها به هیچ عنوان توصیه نمیگردد. مگسهای مشاهدهشده در مراحل برداشت را با گازهای پخش شونده در هوا و دود دور کنید.
– مخلوط کردن حشرهکشها با خاکپوششی در زمان ضدعفونی کردن خاکپوششی
– اگر حشره ای در خاک پوششی وجود دارد، خاک را باید پاستوریزه کرد.
– در خلال آماده نمودن خاک پوششی و بعد از آن، برای کنترل لاروها، خاک باید با دیفلوبنزورون سمپاشی شود.
– برای سمپاشی، سم را ابتدا در آب حل نمایید و سپس به خاک پوششی اضافه کنید.
– دیفلوبنزورون یک حشره کش غیرسمی است و از رشد و پوست اندازی لاروها جلوگیری می کند. این ترکیب دارای ماندگاری زیادی است و می توان آن را با کمپوست یا خاک پوششی مخلوط کرد.
– دیفلوبنزورون را می توان به روی خاک پوششی نیز اعمال نمود. در این صورت باید مطمئن شد که سم به همه جای خاک به خوبی نفوذ می نماید.
– دیفلوبنزورون در آب حل نمی شود، بنابراین در موقع استفاده از آن بایستی مدام آن را هم زد.
– اسپری نمودن سالن با پرمترین
– مگس هایی که در زمان میوه دهی ظاهر می شوند، می توانند با استفاده از دود و یا اسپری نمودن با ترکیبات حاوی پیرترید (Pyrethride) کنترل شوند، اگرچه استفاده مداوم از این ماده منجر به بروز مقاومت در حشره می شود.
– استفاده از سموم نئورون، دیازنیون، مالاتیون و دلتامترین، برای سیاریدها حشرهکشهای تماسی مانند مالاتیون و دیازنیون مؤثرتر هست.
۳- روشهای بیولوژیکی مبارزه با حشرات
در مورد مگس های خانواده ی سیارید از محلولی بیولوژیکی که حاوی نماتدهای پارازیت Steinerma feltia استفاده می کنند.
این نماتدها با حمله به حشرات آن ها را از بین می برند. این نماتدها توسط دو کمپانی در هند و انگلیس تولید می شوند ولی برای مگس های خانواده ی فوریدها تاثیرگذار نیستند.