آشنایی با کاشت و برداشت زراعت حنا
حنا گياهي چندساله است كه از برگ هاي خشک كوبيده شده اش براي رنگ كردن موهاي انسان و همچنين الياف پشمی قالي استفاده مي كنند. گياه حنا به فصل طولاني گرم و خشك نيازمند است.

حنا گياهي چندساله است كه از برگ هاي خشک كوبيده شده اش براي رنگ كردن موهاي انسان و همچنين الياف پشمی قالي استفاده مي كنند. گياه حنا به فصل طولاني گرم و خشك نيازمند است و بدين مناسبت در نقاط سردسير و همچنين اقاليم گرم مرطوب داراي رشد رضايت بخشي نخواهد بود ولي در مناطقي كه برخوردار از هواي خشك و تابستان گرم و طولاني با دماي روزانه ۳۰ درجه سانتيگراد باشند، به خوبي رشد مي كند.
اراضي رسي براي كشت حنا مناسب نيستند ولي زمين هاي رسي- شني يا اراضي شني كه به آنها كود حيواني کافی داده باشند، قابل قبول مي باشند.
كاشت حنا:
حنا را به چند روش ذيل مي كارند وليكن در هر صورت به دليل چندساله بودن حنا بايد زمين را با شخم عميق و افزودن كودهاي دامي آماده ساخت:
الف- روش كشت دوّم:
اين طريقه بيشتر در استان كرمان معمول است كه در فروردين ماه پس از اينكه بذور ۲ – ۱ روز در آب خيسانده شدند و شروع به جوانه زدن كردند بايد آنها را در داخل زراعت گندم و جو بلافاصله بعد از آخرين آبياري به مقدار ۶۰ كيلوگرم در هكتار پاشيد تا سبز شوند سپس مزرعه حنا را بعد از برداشت گندم مرتبا آبياري مي كنند.
ب- روش كاشت در خزانه:
در اين روش به تهيّه خزانه اقدام مي كنند و نشاءها در اواخر بهار سال بعد آماده جابجاشدن مي باشند لذا بوته ها را از خزانه بيرون مي آورند و در زمين اصلي مي كارند. فواصل رديف ها را ۸۰ سانتيمتر و فواصل بوته ها را ۳۰ سانتيمتر انتخاب مي كنند سپس بين رديف ها را به صورت نهرهايي درآورده و آنها را به طريق نشتي آبياري مي نمايند.
پ- كشت در زمين اصلي:
بذور را به مقدار ۸۰ – ۶۰ كيلوگرم براي هر هكتار در زمين آماده شده، به صورت رديف هايي با فاصله حدود ۶۰ سانتيمتر كشت مي كنند وليكن بوته هاي اضافي را بعد از سبزشدن تنك مي كنند تا فاصله بوته ها به حدود ۳۰ سانتيمتر برسند. اين روش هزينه كمتري دارد ولي بذور بيشتري مصرف مي شوند.
ت- تكثير با قلمه هاي ساقه:
در اين روش از قلمه هايي به طول ۴۰ سانتيمتر و يا پاجوش هاي حاصل از بوته هاي قوي استفاده مي كنند و آنها را به فواصل ۸۰ سانتيمتر در زمين اصلي طی فصل بهار مي كارند. فاصله بوته ها را در اين شيوه حدود ۴۰ سانتيمتر انتخاب مي كنند.
بوته هاي حنا به آب زيادي نياز دارند و كم آبي باعث پژمردگی و سپس سفيدشدن برگ هايشان مي شود لذا حناي مرغوبي حاصل نمي شود. در اوايل رشد گياه حنا هر ۳ روز يكبار به آبياري اقدام مي كنند ولي بعدها طول دوره آبياري را تا هفته اي يكبار طولاني مي نمايند. آبياري زمستانه به دو هفته يكبار مي رسد وليكن در بهار دوباره به آب بيشتري نيازمند است.
اصولاً زمين اصلي را تا مدتي پس از نشاءكاري حنا براي هر ۶ – ۳ روز يكبار آبياري مي كنند ولي در فصل زمستان نيازي به آبياري نخواهد بود. در سراسر سال بايد توسط وجين تمامي سطح مزرعه حنا را از وجود علف هاي هرز پاك نگهداشت. انتهاي ساقه هاي نازك حنا را در هنگام رشد بهاري قطع مي كنند و آنها را بدين نحو هرس مي نمايند.
برداشت حنا:
در استان كرمان از سال اوّل كاشت حنا به صورت سالي دو مرتبه به برداشت اقدام مي نمايند.
الف- برداشت بهاره در اوائل مرداد ماه
ب – برداشت پائيزه در آخر آبان ماه انجام مي پذيرد.
در هنگام برداشت بوته ها را “كف بُر” و سپس دسته بندي مي كنند و در سايه مي خشكانند تا آفتاب باعث پريدگي رنگ سبز برگ ها نشود.
برگ هاي خشك شده را از شاخه ها جدا مي سازند و در آسياب هاي مخصوص مي سايند و حناي پودر مانند جارتي را بدست مي آورند.
عملكرد حنا در حدود ۱۲۰۰ – ۶۰۰ كيلوگرم در هكتار است.
مقدار توليد محصول حنای بهاره بيشتر از پائيزه است.
يك مزرعه مناسب حنا مي تواند تا سال ها محصول مكفي توليد نمايد.
منبع:
گیاهان زراعتی – تالیف: اسماعیل پورکاظم